لاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌كی                                                                             ده‌رباره‌ی سه‌نته‌ر                                                        په‌یوه‌ندى

 

 

 

 

كاریگه‌ری كۆمپیوته‌ر له‌سه‌ر چاوی به‌كارهێنه‌ری


و/ سایه  ‌  14-7-2010


له‌(80%)ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ئیش له‌سه‌ر كۆمپیوته‌ر ده‌كه‌ن چاویان سور ده‌بێته‌وه‌ و ده‌كزێته‌وه‌ و توشی سه‌رئێشه‌ ده‌بن.
كاتێك كه‌له‌دوای ئیشه‌كانم له‌پشت كۆمپیوته‌ره‌كه‌وه‌ هه‌ڵسام، تاچه‌ند ده‌قه‌یه‌ك ده‌وور و پشتم تاریك ده‌بینی، چاوم سور بوه‌وه‌ و وه‌ ده‌ستم هیلاك بوون و ناخۆشتر له‌هه‌مووی هه‌تا چه‌ند ساتێك توشی سه‌رئێشه‌یه‌كی ناخۆش بووم و ده‌بوایه‌ ئیسراحه‌تم بكردایه‌ هه‌تا چاك ببمه‌وه‌.
سه‌یرتان لێنه‌یه‌ت ئه‌گه‌ر ئێوه‌ش توشی ئه‌م ناره‌حه‌تییانه‌ بوون، چونكه‌ لێكۆڵینه‌وه‌كان پیشانیانداوه‌ كه‌له‌(80%)ی ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌ئیشی كۆمپیوته‌ر ده‌كه‌ن توشی ئه‌م حاڵه‌تانه‌ ده‌بن، ئه‌م نیشانانه‌ به‌گشتی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ئه‌و كه‌سه‌ كێشه‌ی بینای هه‌یه‌، كه‌هۆكه‌ی كۆمپیوته‌ره‌ و پێی ده‌ڵێن (Computer vision sgndrome) ، كه‌كورتكراوه‌كه‌ی (CVS)ه‌.
خه‌ڵه‌ت تێمه‌گه‌ن ئه‌م كێشه‌یه‌ هۆكاره‌كه‌ی نادروست به‌كارهێنانی كۆمپیوته‌ر و هه‌روه‌ها نارێكی بوونی وێنه‌كانه‌، كه‌هیچ یه‌ك له‌ئه‌نتی ڤایرۆسه‌كان تۆ له‌م حاڵه‌ته‌ رزگار ناكات و وه‌ ئه‌م نوسراوه‌ هه‌تا كۆتای بخوێنه‌ره‌وه‌، تاكو بزانیت چۆن به‌رگری ده‌كه‌یت و بۆ چاره‌سه‌ری (CVS) ده‌بێت چی بكه‌یت؟
ئه‌و وێنانه‌ی كه‌ڕوونه‌ و به‌باشی ده‌بینرێت كێشه‌ بۆ چاو دروستناكات، به‌ڵام ئه‌گه‌ر نوكته‌ نوكته‌ بێت و وورد و بچوكی تێدابێت ده‌بێته‌ ئازاردانی چاو، جا بۆ ئه‌وه‌ی چاوت كه‌متر ئازار ببینێت ئه‌م خاڵانه‌ی خواره‌وه‌ ئه‌نجامبده‌:
1. پێش ئه‌وه‌ی ده‌ستبكه‌یت به‌كاری كۆمپوته‌ری سه‌ردانێكی دكتۆری چاو بكه‌، چونكه‌ ئه‌و كه‌سانه‌ی كه‌كاری كۆمپیوته‌ر ده‌كه‌ن، ده‌بێت ساڵی جارێك سه‌ردانی پزیشكی پسپۆڕی چاو بكه‌ن.
2. په‌رده‌ی ژوره‌كه‌ت دابده‌ره‌وه‌و ر وناكی كه‌م بكه‌ره‌وه‌، با روناكی ژووره‌كه‌ له‌سه‌رخۆبێت، چونكه‌ هیلاكی چاو له‌ئه‌نجامی روناكی زۆر دروستده‌بێت، هه‌وڵبده‌ كه‌كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت له‌به‌رامبه‌ر په‌نجه‌ره‌یه‌كدا نه‌بێت كه‌زوو زوو بكرێته‌وه‌.
3. هه‌تا ده‌توانیت روناكی كه‌م بكه‌ره‌وه‌، روناكی دیوار و هه‌تا هی سه‌فحه‌ی مۆنیته‌ره‌كه‌ت ده‌بێته‌ هۆی هیلاكبوونی چاو، ئه‌گه‌ر ده‌توانیت ره‌نگێكی تۆخ بۆ دیواری ژووری كاره‌كه‌ت به‌كاربهێنه‌.
4. سه‌فحه‌ی مۆنیته‌ره‌كه‌ باش رێكبخه‌ له‌ڕووناكی و ڕه‌نگ و ..... به‌دوگمه‌كانی چاكی بكه‌.
5. له‌ماوه‌ی (5ـ10) ده‌قه‌ چاوت هه‌ڵگره‌ له‌سه‌ر مۆنیوته‌ره‌كه‌ و ئیسراحه‌تی پێبده‌ به‌ماوه‌ی (5 تا 10) چركه‌ و سه‌یری نوكته‌یه‌كی دووربكه‌، ئه‌م كاره‌ ده‌بێته‌ هۆی پشوودان به‌عه‌زه‌ڵه‌ی چا و وه‌ هه‌روه‌ها ده‌توانی و مه‌جالت ده‌بێت كه‌زوو زوو چاو بتروكێنیت تا چاوه‌كانت ته‌ڕبێت.
6. ماوه‌ی دووری چاو هه‌تا مۆنیته‌ری كۆمپیوته‌ره‌كه‌ت ده‌بێت (50-60)سانتیمه‌تر بێت.
7. ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ی سه‌ره‌وه‌شت به‌كارهێنا و هه‌ر توشی (CVS) بوویت، ده‌توانیت له‌ و حاڵه‌ته‌یه‌ عه‌ینه‌كی تایبه‌ت به‌كاربهێنیت.
8. كاتێك كه‌كارده‌كه‌یت له‌سه‌ر كۆمپیوته‌ر ملت راست بگره‌و شانه‌كانت ببه‌ره‌ دواوه‌ وه‌ خۆ نوشتانه‌وه‌ زۆر خه‌ڵه‌ته‌ و كورسییه‌كه‌ت وادابێ كه‌به‌ته‌واوی بچه‌سپێت به‌پشته‌وه‌، وا به‌رزی بكه‌ره‌وه‌ كه‌پێت بگاته‌ ئه‌رز و ئه‌ژنۆت (90) ده‌ره‌جه‌ بێته‌خوار تا لای ئانیشك و ده‌ستیه‌كانت بێت.
هیوادارم ئه‌م خاڵانه‌ ئه‌نجامبده‌ن به‌باشی و كه‌ستان توشی (CVS) نه‌بن.